Η κοιλιακή αορτή είναι η μεγαλύτερη αρτηρία του ανθρώπινου σώματος και μεταφέρει το αίμα από τη καρδιά στο υπόλοιπο σώμα. Το τμήμα της που εκτείνεται από την καρδιά έως το διάφραγμα, σχηματίζει τη θωρακική αορτή με διάμετρο 2,8 εκατοστά, από το διάφραγμα μέχρι το διχασμό της ονομάζεται κοιλιακή αορτή με διάμετρο 2 εκατοστά και από εκείνο το σημείο διαιρείται στις δύο λαγόνιες αρτηρίες.

Η αύξηση του μεγέθους της αορτής πάνω από το 50% της φυσιολογικής διαμέτρου λέγεται ανεύρυσμα. Πρόκειται για μία θανατηφόρο κατάσταση αν δεν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα.

Συμπτώματα

Συνήθως το ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής είναι ασυμπτωματικό και ανακαλύπτεται τυχαία σε διαγνωστικούς ελέγχους για άλλες αιτίες. Για παράδειγμα υπερηχογράφημα κοιλίας. Αλλά μπορεί να παρουσιάζει και τα εξής συμπτώματα:

  • Πόνος στο επιγάστριο με αντανάκλαση στην αριστερή πλάγια κοιλία
  • Αίσθημα παλμών στην κοιλιακή χώρα, όταν είναι μεγάλο το μέγεθός του
  • Γάγγραινα δακτύλων των κάτω άκρων όταν υλικό από το εσωτερικό του αποσπάται και εμβολίζει κάποια αρτηρία της περιφέρειας
  • Έντονος πόνος στην οσφυϊκή χώρα με αντανάκλαση στην κοιλιά στις περιπτώσεις που το ανεύρυσμα είναι διατεινόμενο. Τότε ο κίνδυνος ρήξης είναι πολύ μεγάλος και η κατάσταση αυτή χρήζει άμεσης αντιμετώπισης

 

Παράγοντες κινδύνου

Γενικώς η αιτιολογία του ανευρύσματος της κοιλιακής αορτής παραμένει άγνωστη όμως ενοχοποιούνται και οι εξής παράγοντες κινδύνου

  • Κάπνισμα
  • παχυσαρκία
  • Υπερλιπιδαιμία
  • Αυξημένη αρτηριακή πίεση

Συγκεκριμένα το ποσοστό των ασθενών που επιβιώνουν όταν το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής υποστεί ρήξη, κυμαίνεται από 10% μέχρι 50% το πολύ και συνοδεύεται από σοβαρές επιπλοκές.

Συχνές ερωτήσεις ασθενών

Πότε προκύπτει ρήξη;

Όταν η διάμετρος του ανευρύσματος υπερβεί τα 5 εκατοστά τότε ανά πάσα στιγμή μπορεί να ραγεί. Αυτό εξαρτάται και από άλλους παράγοντες όπως είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση και η έντονη σωματική εργασία.

 

Πώς μπορώ να ξέρω ότι έχω, εφόσον είναι ασυμπτωματικό;

Το ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής οφείλεται και σε κληρονομικούς λόγους, επομένως μετά την ηλικία των 50 ετών άνθρωποι με οικογενειακό ιστορικό ανευρύσματος ή με κάποιους από τους επιβαρυντικούς παράγοντες που αναφέραμε  πρέπει να υποβάλλονται σε έναν τουλάχιστον έλεγχο. Ο έλεγχος είναι πολύ απλός και μπορεί να γίνει με ένα triplex κοιλιακής αορτής.

 

Θεραπεία

Όταν το ανεύρυσμα ξεπεράσει τα 5 εκατοστά πρέπει να αντιμετωπίζεται γιατί ο κίνδυνος για ρήξη πολλαπλασιάζεται για κάθε εκατοστό που αυξάνεται η διάμετρός του. Ανάλογα με τη μορφολογία του ανευρύσματος μπορεί να αντιμετωπιστεί με δύο τρόπους.

Με την κλασική ανοιχτή χειρουργική επέμβαση ή με την ενδαγγειακή τεχνική (stent). Αυτό έχει να κάνει με την απόσταση του αυχένα του ανευρύσματος από τις νεφρικές αρτηρίες και τη μορφολογία του.

Ανοιχτή χειρουργική επέμβαση

Το ανεύρυσμα διανοίγεται, εκτέμνεται και η συνέχεια της αορτής αποκαθίσταται με συνθετικό μόσχευμα.

Ενδαγγειακή επέμβαση

Στην ενδαγγειακή τεχνική από δύο πολύ μικρές τομές στη βουβωνική χώρα τοποθετείται ο κατάλληλος για κάθε ασθενή ενδαγγειακός νάρθηκας (stent).

Απαιτείται πάρα πολύ καλός έλεγχος του ανευρύσματος με αξονική αγγειογραφία και ίσως και ψηφιακή αγγειογραφία για να γίνει η επιλογή της καταλληλότερης μεθόδου αντιμετώπισης για κάθε ασθενή.

Όταν το ανεύρυσμα είναι μεταξύ 3-5 εκατοστών απαιτεί ετήσια τακτική παρακολούθηση με αξονική τομογραφία.