Χειρουργική – Ενδαγγειακή θεραπεία ανευρυσμάτων

Η αορτή είναι η μεγαλύτερη αρτηρία στο σώμα μας με διάμετρο στον θώρακα μέχρι 28mm (θωρακική αορτή) και στην κοιλία 20mm (κοιλιακή αορτή). Μεταφέρει το αίμα από την καρδιά στο υπόλοιπο σώμα δηλαδή κεφαλή, σπλάχνα, άνω και κάτω άκρα.

Θεωρητικά ανεύρυσμα μπορεί να δημιουργηθεί οπουδήποτε υπάρχει αρτηρία στο σώμα μας, όμως οι πιο συχνές εντοπίσεις είναι η κοιλιακή αορτή, οι λαγόνιες αρτηρίες, η θωρακική αορτή, οι ιγνυακές αρτηρίες, οι κοινές μηριαίες αρτηρίες και οι σπλαχνικές αρτηρίες ενώ το ανεύρυσμα της καρωτίδας είναι εξαιρετικά σπάνιο.

Η ρήξη του ανευρύσματος είναι μια θανατηφόρος επιπλοκή που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση

Θώρακας

Αυξάνεται η διάμετρος της θωρακικής αορτής κατά 50% πάνω σε σχέση με τη φυσιολογική διάμετρο. Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι στο θωρακικό ανεύρυσμα είναι η ρήξη και ο διαχωρισμός.

Κοιλία

Στην κοιλία δημιουργείται  συνήθως κάτω από τις νεφρικές αρτηρίες όπου διατείνεται η κοιλιακή αορτή κατά 50% και πάνω. Πολλές φορές η διάταση αυτή επεκτείνεται και στις λαγόνιες αρτηρίες που αποτελούν τη συνέχεια της κοιλιακής αορτής προς τα κάτω άκρα.

Διάγνωση

Η ανεύρεση του ανευρύσματος γίνεται συνήθως τυχαία σε έλεγχο της κοιλίας για κάποιο άλλο πρόβλημα με έναν απλό υπέρηχο ή αξονική τομογραφία.

Η εξέταση που θα μας δείξει ακριβώς τις διαστάσεις του ανευρύσματος και την έκτασή του καθώς και τον τρόπο αντιμετώπισής του είναι η αξονική τομογραφία άνω και κάτω κοιλίας με ενδοφλέβια έγχυση σκιαγραφικής ουσίας.

Ενδαγγειακή θεραπεία ανευρυσμάτων

Το ανεύρυσμα που παρατηρείται σε κάποια περιοχή της αορτής, τις περισσότερες φορές είναι αναγκαίο να χειρουργηθεί. Αυτό γίνεται όταν ξεπεράσει η διάμετρός του τα 5 cm ή όταν αυξάνεται περισσότερο από 1 cm ετησίως γιατί η πιθανότητα ρήξης του ανευρύσματος πολλαπλασιάζεται καθώς αυτό αυξάνεται σε μέγεθος.

Η σύγχρονη και ελάχιστα επεμβατική μέθοδος που χρησιμοποιείται είναι η χειρουργική-ενδαγγειακή θεραπεία. Με την τεχνική αυτή αποκαθίσταται ο αυλός της αορτής αποκλείοντας το ανεύρυσμα το οποίο στη συνέχεια συρρικνώνεται.

Με την ενδαγγειακή ή ενδοαυλική διόρθωση του ανευρύσματος εννοούμε την επέμβαση που γίνεται μέσα από τον αυλό των αρτηριών, μέσω δύο μικρών τομών απ’ όπου διέρχονται με μεγάλη ακρίβεια ειδικοί καθετήρες, που εισέρχονται στην περιοχή του ανευρύσματος και απελευθερώνουν το κατάλληλο μόσχευμα αποκλείοντας το ανεύρυσμα. Για τη διενέργεια της επέμβασης δεν απαιτείται γενική αναισθησία για πολλούς ασθενείς, αλλά περιοχική.

Διαδικασία

Μέσω δύο μικρών τομών 3 περίπου εκατοστών, εισάγεται το συνθετικό μόσχευμα γνωστό ως «μόσχευμα επικαλυμμένο με ενδονάρθηκα», το οποίο έχει ραφτεί σε έναν μεταλλικό σκελετό, με σκοπό να ανοιχτεί μέσα στο ανεύρυσμα και να αποκαταστήσει τον αυλό της  αορτής, αφήνοντας εκτός κυκλοφορίας το ανεύρυσμα. Η διαδικασία αυτή θεωρείται επιτυχής όταν η κυκλοφορία του αίματος στο ανεύρυσμα της αορτής σταματήσει.

Κατάλληλοι ασθενείς για την ενδαγγειακή θεραπεία

Η μόνη περίπτωση στην οποία η ελάχιστα επεμβατική ενδαγγειακή θεραπεία δεν συνιστάται για τον ασθενή, αφορά τη θέση του ανευρύσματος, αν για παράδειγμα είναι κοντά στις νεφρικές αρτηρίες, οι εκτεταμένες στενώσεις των κοινών μηριαίων ή λαγονίων αρτηριών και η μεγάλη ελίκωση των λαγονίων αρτηριών. Τότε ενδείκνυται η ανοιχτή χειρουργική επέμβαση.

Μετά την επέμβαση

Το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών μετά από λίγο μεταφέρεται στο δωμάτιο του νοσοκομείου, ενώ σπανίως χρειάζεται η μεταφορά ασθενούς στην εντατική για στενότερη παρακολούθηση. Την επομένη της επέμβασης ο ασθενής μπορεί να φάει και να περπατήσει. Η όλη διαδικασία κρατάει 3-4 ημέρες.

Μετεγχειρητική παρακολούθηση

Αμέσως μετά την επέμβαση πραγματοποιείται εκ νέου αξονική τομογραφία με σκιαγραφικό για να εκτιμηθεί η κατάσταση της αορτής και του μοσχεύματος καθώς και ο αποκλεισμός του ανευρύσματος από την αρτηριακή ροή. Στη συνέχεια ο ασθενής εξέρχεται και γίνεται παρακολούθηση του μοσχεύματος με αξονική τον 1ο, 6ο και 12ο μήνα. Στη συνέχεια κάθε 2 χρόνια ελέγχουμε το μόσχευμα με αξονική τομογραφία ή μια απλή ακτινογραφία κοιλίας και triplex κοιλιακής αορτής.

Πλεονεκτήματα ενδαγγειακής αντιμετώπισης ανευρύσματος

  • Αποφυγή της γενικής πολύωρης νάρκωσης
  • Δεν γίνεται τομή στην κοιλιακή χώρα
  • Οι επιπλοκές είναι ελάχιστες καθώς οι ιστικές καταστροφές είναι αμεληταίες σε σχέση με την ανοιχτή χειρουργική αντιμετώπιση
  • Μικρή παραμονή στο νοσοκομείο και συνεπώς μικρότερος κίνδυνος για ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις
  • Η ανάρρωση είναι ταχεία
  • Η επέμβαση είναι ανώδυνη και η συνολική καταπόνηση του οργανισμού ελάχιστη

Πηγαίνοντας στο σπίτι…

Για τη βαθμιαία επάνοδο της φυσιολογικής δραστηριότητας καλό είναι να αποφεύγεται το πολύωρο περπάτημα. Επίσης είναι σημαντικό για λίγες μέρες να μην πέσει νερό στο χειρουργικό τραύμα.

Αν ο ασθενής είναι οδηγός, μπορεί να οδηγήσει με ασφάλεια 3 εβδομάδες μετά την επέμβαση. Στην εργασία του ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει σε μερικές εβδομάδες πάντα με την καθοδήγηση του ιατρού.